[No title] | Gwaith Celf | Celf ar y Cyd

Mae’r wefan hon yn defnyddio cwcis i hwyluso’ch defnydd. Gweld ein Polisi Cwcis

Gosodiadau

Angenrheidiol

Mae'r cwcis hyn yn gwbl angenrheidiol ar gyfer weithrediad y wefan.

Derbyn

Cwcis sy'n mesur defnydd y wefan

Rydym yn defnyddio Google Analytics i fesur sut ydych yn defnyddio'r wefan er mwyn i ni ei wella yn seiliedig ar angen defnyddwyr.

Derbyn

Cwcis sy'n helpu gyda chyfathrebu a marchnata

Gall y cwcis hyn gael eu gosod gan wefannau trydydd parti a gwneud pethau fel mesur sut rydych yn gwylio fideos YouTube.

Derbyn

Gwaith Celf Blaenorol Gwaith Celf Nesaf

[No title]

MORSE BROWN, Sam

Mae'r wefan hon yn tynnu ar ddata casgliadau hŷn. Rydyn ni'n cydnabod y gall peth o'r wybodaeth fod wedi dyddio neu'n gwahaniaethu, ac yn gweithio i ddiweddaru ein cofnodion. Os oes gennych gwestiwn neu sylw ar ddarn o gelf, cysylltwch â ni.

Datganiad hawlfraint wedi'i ddarparu gan Amgueddfa Cymru

Manylion

Collection

Amgueddfa Cymru

Rhif yr Eitem

NMW A 18951

Creu/Cynhyrchu

MORSE BROWN, Sam

Rôl: Artist

Cyfnod: 1937

Derbyniad

Gift, 21/1/1938

Mesuriadau

Uchder (cm): 52.3

Lled (cm): 38.7

Techneg

Conté crayon and chalks on paper

Drawings and watercolours

Fine Art - works on paper

Deunydd

Conté crayon

White chalk

Paper

Lleoliad

In store

Mwy

Tags

Rhannu

Mwy fel hyn

Amgueddfa Cymru

FENTON, Roger

(1856)

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

SUTHERLAND, Graham Vivian

(1975)

© Ystâd Graham Sutherland/Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

WOODFORD, David

© David Woodford/Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

JOHN, Augustus

© Ystâd Augustus John. Cedwir Pob Hawl 2025/Bridgeman Images/Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

LUXFORD, Elizabeth

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

Photographer: HURN David

(1969)

© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

Photographer: HURN David

(2016)

© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

YARROW, Catherine

(1935)

© Catherine Yarrow/Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

TOWNE, Francis

(1777 ca)

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

SICKERT, Walter Richard

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

COZENS, John Robert

(1783)

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

Photographer: JOYCE, Paul

(1974)

©Paul Joyce/Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

GASTINEAU, Henry

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

CALVERT, Edward

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

<p>Mae telynor dall tlawd yn eistedd ar fainc, ei delyn yn pwyso yn erbyn ei ysgwydd chwith, ci wrth ei ochr. Wedi'u gwasgaru o'i amgylch mae rhywfaint o eiddo: ffon gerdded, pâr o fenig, a dau fath o ebill i diwnio’r delyn. Mae poster wedi'i rolio dan y fainc yn awgrymu ei fod yn cystadlu, neu wedi bod yn cystadlu, mewn Eisteddfod. Mae telyn fechan wedi'i phinio i'w siaced. Roedd y rhain weithiau'n cael eu rhoi fel gwobrau yn yr Eisteddfod ar gyfer perfformiadau ar y delyn. Wrth ei ochr ar y fainc mae jwg cwrw o grochenwaith caled a elwir yn 'jwg hela' gan eu bod yn aml yn cael eu haddurno â golygfeydd hela gwledig. Mae’r jwg yn awgrymu dathliadau - er nad yw'r telynor yma yn edrych yn llawen iawn! Roedd telynau'n aml yn cael eu canu mewn tafarndai, yn yr awyr agored, ac mewn eisteddfodau fel cyfeiliant ar gyfer dawnsio, canu ac adrodd. Ond erbyn y 19eg ganrif, roedd y delyn deires yn llai poblogaidd, er i Arglwyddes Llanofer ac eraill geisio adfywio'r traddodiad.⁠ ⁠ Roedd rhai pobl yn beio anghydffurfwyr piwritanaidd am y dirywiad ym mhoblogrwydd y delyn, am iddynt lywio pobl i ffwrdd o bleserau synhwyraidd 'pechadurus' fel cerddoriaeth a dawnsio. Yn 1802, ysgrifennodd Edward Jones 'mae Cymru, a oedd yn un o wledydd hapusaf y byd gynt, ar ei ffordd i fod y diflasaf'. Canu'r delyn oedd un o'r ychydig opsiynau ar gael i bobl ddall adeg hynny. Tua 1823, sefydlwyd cymdeithas yn Aberhonddu i ddysgu bechgyn dall i ganu'r delyn deires. Roedd hyn yn ymgais i adfywio traddodiad y delyn deires, yn ogystal ag ymgais i roi modd i bobl ddall gynnal eu hunain. Ond tlawd a fu llawer o delynorion dall. Mae hyn yn bwydo mewn i gysylltiadau ystrydebol rhwng dallineb a thlodi, dirywiad cymdeithasol a cholled. O dan y llun, mae dyfyniad o Caniad y Gog i Feirionydd, alaw werin boblogaidd gan y bardd Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn). ⁠⁠ Ar waelod y dudalen mae'r geiriau 'Telyn Fwyn Cymru', wedi'u hysgrifennu yn yr wyddor farddol a ddyfeisiwyd gan Iolo Morganwg. Roedd yr artist John Orlando Parry hefyd yn gerddor, ac yn ddigrifwr poblogaidd. Wedi'i annog gan ei dad, John Parry (Bardd Alaw), roedd hefyd wedi dysgu i ganu'r delyn. Cyfrannodd y ddau ddyn lawer at fywyd diwylliannol Cymreig ac roeddent yn gefnogwyr brwd o'r Eisteddfod. Yn 1838, cyhoeddodd Bardd Alaw lyfr, The Welsh Harper. ⁠⁠Mae'n bosibl y bwriadwyd y braslun hwn fel llun ar gyfer y llyfr, er nad aeth y dyluniad i'r wasg.</p>

PARRY, John Orlando

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

JOHN, Augustus

© Ystâd Augustus John. Cedwir Pob Hawl 2025/Bridgeman Images/Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

LORRAIN, Claude LEWIS, Fredrick Christian

Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

<p>Mae plant yn chwarae pêl o flaen y capel ar un o strydoedd serth y cymoedd. Paentiwyd yr olygfa hon tua 1960. Daeth yn ddelwedd hynod deimladwy wedi i 116 o blant gael eu lladd yn Aberfan pan lithrodd y domen lo. Yma, mae'r plant yn chwarae ger y capel yng nghysgod y domen ddu, yn symbol bregus o gymuned a dinistr ar y gorwel. Pa gemau ydych chi’n cofio eu chwarae’n blentyn? Sut mae pethau’n wahanol heddiw?</p>

SHORT, Denys

© Denys Short/Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

Photographer: HURN David

(1970)

© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

<p>Roedd Pythefnos y Glowyr yn digwydd yn ystod wythnos olaf mis Gorffennaf ac wythnos gyntaf mis Awst pan roedd y pyllau glo yn cau ar gyfer gwaith cynnal a chadw blynyddol. Byddai glowyr, eu teuluoedd a chymunedau cyfan o gymoedd y de yn heidio i gyrchfannau fel y Barri a Phorthcawl i fwynhau gwyliau haeddiannol.</p>

HURN David

(1971)

© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru