Mae’r wefan hon yn defnyddio cwcis i hwyluso’ch defnydd. Gweld ein Polisi Cwcis
Gosodiadau

Gosodiadau Cwcis

Angenrheidiol

Mae'r cwcis hyn yn gwbl angenrheidiol ar gyfer weithrediad y wefan.

 

Cwcis sy'n mesur defnydd y wefan

Rydym yn defnyddio Google Analytics i fesur sut ydych yn defnyddio'r wefan er mwyn i ni ei wella yn seiliedig ar angen defnyddwyr.

 

Cwcis sy'n helpu gyda chyfathrebu a marchnata

Gall y cwcis hyn gael eu gosod gan wefannau trydydd parti a gwneud pethau fel mesur sut rydych yn gwylio fideos YouTube.

 
 
Gweld ein Polisi Cwcis
×

Image filter options
Mae’r wefan hon yn newydd a dal yn cael ei datblygu.
Gweithiau Celf Themâu
Projectau ac Arddangosfeydd Erthyglau Cynfas Dysgu
Amdanom Ni Cysylltwch â ni
En
Gweithiau Celf Themâu Projectau ac Arddangosfeydd Erthyglau Cynfas Dysgu Amdanom Ni Cysylltwch â ni
Gwaith Celf Blaenorol Gwaith Celf Nesaf

The Blind Welsh Harper

PARRY, John Orlando
The Blind Welsh Harper
Delwedd: Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
 Chwyddo

Mae telynor dall tlawd yn eistedd ar fainc, ei delyn yn pwyso yn erbyn ei ysgwydd chwith, ci wrth ei ochr. Wedi'u gwasgaru o'i amgylch mae rhywfaint o eiddo: ffon gerdded, pâr o fenig, a dau fath o ebill i diwnio’r delyn. Mae poster wedi'i rolio dan y fainc yn awgrymu ei fod yn cystadlu, neu wedi bod yn cystadlu, mewn Eisteddfod. Mae telyn fechan wedi'i phinio i'w siaced. Roedd y rhain weithiau'n cael eu rhoi fel gwobrau yn yr Eisteddfod ar gyfer perfformiadau ar y delyn. Wrth ei ochr ar y fainc mae jwg cwrw o grochenwaith caled a elwir yn 'jwg hela' gan eu bod yn aml yn cael eu haddurno â golygfeydd hela gwledig. Mae’r jwg yn awgrymu dathliadau - er nad yw'r telynor yma yn edrych yn llawen iawn! Roedd telynau'n aml yn cael eu canu mewn tafarndai, yn yr awyr agored, ac mewn eisteddfodau fel cyfeiliant ar gyfer dawnsio, canu ac adrodd. Ond erbyn y 19eg ganrif, roedd y delyn deires yn llai poblogaidd, er i Arglwyddes Llanofer ac eraill geisio adfywio'r traddodiad.⁠ ⁠ Roedd rhai pobl yn beio anghydffurfwyr piwritanaidd am y dirywiad ym mhoblogrwydd y delyn, am iddynt lywio pobl i ffwrdd o bleserau synhwyraidd 'pechadurus' fel cerddoriaeth a dawnsio. Yn 1802, ysgrifennodd Edward Jones 'mae Cymru, a oedd yn un o wledydd hapusaf y byd gynt, ar ei ffordd i fod y diflasaf'. Canu'r delyn oedd un o'r ychydig opsiynau ar gael i bobl ddall adeg hynny. Tua 1823, sefydlwyd cymdeithas yn Aberhonddu i ddysgu bechgyn dall i ganu'r delyn deires. Roedd hyn yn ymgais i adfywio traddodiad y delyn deires, yn ogystal ag ymgais i roi modd i bobl ddall gynnal eu hunain. Ond tlawd a fu llawer o delynorion dall. Mae hyn yn bwydo mewn i gysylltiadau ystrydebol rhwng dallineb a thlodi, dirywiad cymdeithasol a cholled. O dan y llun, mae dyfyniad o Caniad y Gog i Feirionydd, alaw werin boblogaidd gan y bardd Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn). ⁠⁠ Ar waelod y dudalen mae'r geiriau 'Telyn Fwyn Cymru', wedi'u hysgrifennu yn yr wyddor farddol a ddyfeisiwyd gan Iolo Morganwg. Roedd yr artist John Orlando Parry hefyd yn gerddor, ac yn ddigrifwr poblogaidd. Wedi'i annog gan ei dad, John Parry (Bardd Alaw), roedd hefyd wedi dysgu i ganu'r delyn. Cyfrannodd y ddau ddyn lawer at fywyd diwylliannol Cymreig ac roeddent yn gefnogwyr brwd o'r Eisteddfod. Yn 1838, cyhoeddodd Bardd Alaw lyfr, The Welsh Harper. ⁠⁠Mae'n bosibl y bwriadwyd y braslun hwn fel llun ar gyfer y llyfr, er nad aeth y dyluniad i'r wasg.


Mae'r wefan hon yn tynnu ar ddata casgliadau hŷn. Rydyn ni'n cydnabod y gall peth o'r wybodaeth fod wedi dyddio neu'n gwahaniaethu, ac yn gweithio i ddiweddaru ein cofnodion. Os oes gennych gwestiwn neu sylw ar ddarn o gelf, cysylltwch â ni.

Datganiad hawlfraint wedi'i ddarparu gan Amgueddfa Cymru

Manylion


Collection

Amgueddfa Cymru

Rhif yr Eitem

NMW A 3406

Creu/Cynhyrchu

PARRY, John Orlando
1812-1865? NMW card index cites above dates. Trained as a singer in Italy, produced comic sketches and many sketchbooks
Rôl: Artist

Mesuriadau

Uchder (cm): 49.9
Lled (cm): 38.7
Uchder (in): 19
Lled (in): 15

Deunydd

Watercolour
Ink
Gum
Paper
Linen

Lleoliad

In store
Mwy

Tags


  • Celf Gain
  • Cerddor
  • Ci
  • Darlun
  • Dyn
  • Gweithiau Ar Bapur
  • Pobl Ag Anabledd
  • Portread
  • Telyn

Rhannu


Mwy fel hyn


Amgueddfa Cymru
Rydyn ni’n gweithio ar ryddhau’r ddelwedd hon.
Di-deitl. O'r gyfres Darluniau o Domen Sbwriel
ARNATT, Keith
Amgueddfa Cymru
Assisi
BRANGWYN, Frank William
© Ystâd Sir Frank William Brangwyn. Cedwir Pob Hawl 2025/Bridgeman Images/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Ruined church among trees
LOCKER, E.H.
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Island House, Scalmeye
HOWARD-JONES, Ray
© G. Jones/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Lighthouse, Caldey Island
HOWARD-JONES, Ray
© G. Jones/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Study of Italian peasants
BARKER of Bath, Thomas
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Tretower House
HOARE, Peter Richard
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Llandaff Cathedral
BURGESS, Walter William
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Woodrow Wilson - 21,000 officers and men, Camp Sherman, Chillocotke, Ohio
MOLE Arthur
© Arthur Mole/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Dinas Mawddwy
MALCHAIR, John Baptist
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Llanelltyd Bridge
REDGRAVE, Richard
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Jogging Homewards
COX, David
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
St John's Gate, Clerkenwell
EVANS, William
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Santa Maria della Salute
BRANGWYN, Frank William
© Ystâd yr artist. Cedwir Pob Hawl 2025/Bridgeman Images/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Christmas Card, 1966
McBEAN, Angus
© Angus Mcbean/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Rydyn ni’n gweithio ar ryddhau’r ddelwedd hon.
Kerbstones
GRAHAM, Paul
Amgueddfa Cymru
Postcard series III - Figures in a landscape
DAVIES, Tim
© Tim Davies/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Trouble flared in Grosvenor Square, London, after an estimated 6,000 marchers faced up to police outside the United States Embassy
HURN David
© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Chepstow Bridge
EVANS, Robert
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Dafydd Wigley
HURN David
© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru

  • Gweithiau Celf
  • Themâu
  • Projectau ac Arddangosfeydd
  • Erthyglau Cynfas
  • Dysgu

Y Wefan

  • Amdanom Ni
  • Mynediad
  • Cwestiynau cyffredin
  • Hawlfraint
  • Cwcis

CYSYLLTWCH Â Ni

  • Cysylltwch â ni
  • Instagram @celfarycyd
× ❮ ❯