Mae’r wefan hon yn defnyddio cwcis i hwyluso’ch defnydd. Gweld ein Polisi Cwcis
Gosodiadau

Gosodiadau Cwcis

Angenrheidiol

Mae'r cwcis hyn yn gwbl angenrheidiol ar gyfer weithrediad y wefan.

 

Cwcis sy'n mesur defnydd y wefan

Rydym yn defnyddio Google Analytics i fesur sut ydych yn defnyddio'r wefan er mwyn i ni ei wella yn seiliedig ar angen defnyddwyr.

 

Cwcis sy'n helpu gyda chyfathrebu a marchnata

Gall y cwcis hyn gael eu gosod gan wefannau trydydd parti a gwneud pethau fel mesur sut rydych yn gwylio fideos YouTube.

 
 
Gweld ein Polisi Cwcis
×

Image filter options
Mae’r wefan hon yn newydd a dal yn cael ei datblygu.
Gweithiau Celf Themâu
Projectau ac Arddangosfeydd Erthyglau Cynfas Dysgu
Amdanom Ni Cysylltwch â ni
En
Gweithiau Celf Themâu Projectau ac Arddangosfeydd Erthyglau Cynfas Dysgu Amdanom Ni Cysylltwch â ni
Gwaith Celf Blaenorol Gwaith Celf Nesaf

The Blind Welsh Harper

PARRY, John Orlando
The Blind Welsh Harper
Delwedd: Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
 Chwyddo

Mae telynor dall tlawd yn eistedd ar fainc, ei delyn yn pwyso yn erbyn ei ysgwydd chwith, ci wrth ei ochr. Wedi'u gwasgaru o'i amgylch mae rhywfaint o eiddo: ffon gerdded, pâr o fenig, a dau fath o ebill i diwnio’r delyn. Mae poster wedi'i rolio dan y fainc yn awgrymu ei fod yn cystadlu, neu wedi bod yn cystadlu, mewn Eisteddfod. Mae telyn fechan wedi'i phinio i'w siaced. Roedd y rhain weithiau'n cael eu rhoi fel gwobrau yn yr Eisteddfod ar gyfer perfformiadau ar y delyn. Wrth ei ochr ar y fainc mae jwg cwrw o grochenwaith caled a elwir yn 'jwg hela' gan eu bod yn aml yn cael eu haddurno â golygfeydd hela gwledig. Mae’r jwg yn awgrymu dathliadau - er nad yw'r telynor yma yn edrych yn llawen iawn! Roedd telynau'n aml yn cael eu canu mewn tafarndai, yn yr awyr agored, ac mewn eisteddfodau fel cyfeiliant ar gyfer dawnsio, canu ac adrodd. Ond erbyn y 19eg ganrif, roedd y delyn deires yn llai poblogaidd, er i Arglwyddes Llanofer ac eraill geisio adfywio'r traddodiad.⁠ ⁠ Roedd rhai pobl yn beio anghydffurfwyr piwritanaidd am y dirywiad ym mhoblogrwydd y delyn, am iddynt lywio pobl i ffwrdd o bleserau synhwyraidd 'pechadurus' fel cerddoriaeth a dawnsio. Yn 1802, ysgrifennodd Edward Jones 'mae Cymru, a oedd yn un o wledydd hapusaf y byd gynt, ar ei ffordd i fod y diflasaf'. Canu'r delyn oedd un o'r ychydig opsiynau ar gael i bobl ddall adeg hynny. Tua 1823, sefydlwyd cymdeithas yn Aberhonddu i ddysgu bechgyn dall i ganu'r delyn deires. Roedd hyn yn ymgais i adfywio traddodiad y delyn deires, yn ogystal ag ymgais i roi modd i bobl ddall gynnal eu hunain. Ond tlawd a fu llawer o delynorion dall. Mae hyn yn bwydo mewn i gysylltiadau ystrydebol rhwng dallineb a thlodi, dirywiad cymdeithasol a cholled. O dan y llun, mae dyfyniad o Caniad y Gog i Feirionydd, alaw werin boblogaidd gan y bardd Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn). ⁠⁠ Ar waelod y dudalen mae'r geiriau 'Telyn Fwyn Cymru', wedi'u hysgrifennu yn yr wyddor farddol a ddyfeisiwyd gan Iolo Morganwg. Roedd yr artist John Orlando Parry hefyd yn gerddor, ac yn ddigrifwr poblogaidd. Wedi'i annog gan ei dad, John Parry (Bardd Alaw), roedd hefyd wedi dysgu i ganu'r delyn. Cyfrannodd y ddau ddyn lawer at fywyd diwylliannol Cymreig ac roeddent yn gefnogwyr brwd o'r Eisteddfod. Yn 1838, cyhoeddodd Bardd Alaw lyfr, The Welsh Harper. ⁠⁠Mae'n bosibl y bwriadwyd y braslun hwn fel llun ar gyfer y llyfr, er nad aeth y dyluniad i'r wasg.


Mae'r wefan hon yn tynnu ar ddata casgliadau hŷn. Rydyn ni'n cydnabod y gall peth o'r wybodaeth fod wedi dyddio neu'n gwahaniaethu, ac yn gweithio i ddiweddaru ein cofnodion. Os oes gennych gwestiwn neu sylw ar ddarn o gelf, cysylltwch â ni.

Datganiad hawlfraint wedi'i ddarparu gan Amgueddfa Cymru

Manylion


Collection

Amgueddfa Cymru

Rhif yr Eitem

NMW A 3406

Creu/Cynhyrchu

PARRY, John Orlando
1812-1865? NMW card index cites above dates. Trained as a singer in Italy, produced comic sketches and many sketchbooks
Rôl: Artist

Mesuriadau

Uchder (cm): 49.9
Lled (cm): 38.7
Uchder (in): 19
Lled (in): 15

Deunydd

Watercolour
Ink
Gum
Paper
Linen

Lleoliad

In store
Mwy

Tags


  • Celf Gain
  • Cerddor
  • Ci
  • Darlun
  • Dyn
  • Gweithiau Ar Bapur
  • Pobl Ag Anabledd
  • Portread
  • Telyn

Rhannu


Mwy fel hyn


Amgueddfa Cymru
A sunny sunday afternoon brings tourists and residents on to the hill overlooking Whitby harbour to relax and dream. England, Whitby
BERRY Ian
© Ian Berry / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Study of a Graveyard
DICKSEE, Sir Frank
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
View of a town at night
JOHN, Gwen
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Saguaro cactus is a native of the Sonoran Desert, they can grow to over 20 meters tall. A saguaro without arms is called a spear. Sonoran Desert, Arizona USA
HURN David
© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Landscape
COPLEY FIELDING, Anthony Vandyke
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Cardiff Cemetery
SALTER, Ellis J.
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Hengwrt
GRIFFITH, Moses
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Nant Ffrancon Farm
PIPER, John
© Ystâd Piper/DACS 2025/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Hirlas Horn
DUPIERREUX, Nina
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Picnic site
ELIAS, Ken
© Ken Elias/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
North Wales
OFILI, Chris
© Chris Ofili/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Three Studies for Painting
MALTHOUSE, Eric
© Eric Malthouse/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
June's guinea pigs
HOWARD-JONES, Ray
© G. Jones/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Mae gennym ddyletswydd i ddiogelu ein cynulleidfa. Mae'r cofnod gwrthrych hwn yn cynnwys delweddau all beri gofid.
Saigon Execution
ADAMS, Eddie
© Eddie Adams/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Three Studies for Painting
MALTHOUSE, Eric
© Eric Malthouse/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Isabelle, Nicolette and Jane
FLINT, Sir William Russell
© Sir William Russell Flint/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Ida Nettleship
HALL, Edna Clarke
© Edna Clarke Hall//Gail Clarke HallAmgueddfa Cymru - Museum Wales
Amgueddfa Cymru
Cowboy with Grandfather, 1993 near Aberdare
JONES GRIFFITHS, Philip
© Philip Jones Griffiths / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Lady Anna Maria Vaughan
GRIFFITH, Moses
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Bargoed, Junior Ballroom Dancing
HURN David
© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru

  • Gweithiau Celf
  • Themâu
  • Projectau ac Arddangosfeydd
  • Erthyglau Cynfas
  • Dysgu

Y Wefan

  • Amdanom Ni
  • Mynediad
  • Cwestiynau cyffredin
  • Hawlfraint
  • Cwcis

CYSYLLTWCH Â Ni

  • Cysylltwch â ni
  • Instagram @celfarycyd
× ❮ ❯