Mae’r wefan hon yn defnyddio cwcis i hwyluso’ch defnydd. Gweld ein Polisi Cwcis
Gosodiadau

Gosodiadau Cwcis

Angenrheidiol

Mae'r cwcis hyn yn gwbl angenrheidiol ar gyfer weithrediad y wefan.

 

Cwcis sy'n mesur defnydd y wefan

Rydym yn defnyddio Google Analytics i fesur sut ydych yn defnyddio'r wefan er mwyn i ni ei wella yn seiliedig ar angen defnyddwyr.

 

Cwcis sy'n helpu gyda chyfathrebu a marchnata

Gall y cwcis hyn gael eu gosod gan wefannau trydydd parti a gwneud pethau fel mesur sut rydych yn gwylio fideos YouTube.

 
 
Gweld ein Polisi Cwcis
×

Image filter options
Mae’r wefan hon yn newydd a dal yn cael ei datblygu.
Gweithiau Celf Themâu
Projectau ac Arddangosfeydd Erthyglau Cynfas Dysgu
Amdanom Ni Cysylltwch â ni
En
Gweithiau Celf Themâu Projectau ac Arddangosfeydd Erthyglau Cynfas Dysgu Amdanom Ni Cysylltwch â ni
Nôl Gwaith Celf Blaenorol Gwaith Celf Nesaf

The Blind Welsh Harper

PARRY, John Orlando

The Blind Welsh Harper
Delwedd: Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
 Chwyddo

Mae telynor dall tlawd yn eistedd ar fainc, ei delyn yn pwyso yn erbyn ei ysgwydd chwith, ci wrth ei ochr. Wedi'u gwasgaru o'i amgylch mae rhywfaint o eiddo: ffon gerdded, pâr o fenig, a dau fath o ebill i diwnio’r delyn. Mae poster wedi'i rolio dan y fainc yn awgrymu ei fod yn cystadlu, neu wedi bod yn cystadlu, mewn Eisteddfod. Mae telyn fechan wedi'i phinio i'w siaced. Roedd y rhain weithiau'n cael eu rhoi fel gwobrau yn yr Eisteddfod ar gyfer perfformiadau ar y delyn. Wrth ei ochr ar y fainc mae jwg cwrw o grochenwaith caled a elwir yn 'jwg hela' gan eu bod yn aml yn cael eu haddurno â golygfeydd hela gwledig. Mae’r jwg yn awgrymu dathliadau - er nad yw'r telynor yma yn edrych yn llawen iawn! Roedd telynau'n aml yn cael eu canu mewn tafarndai, yn yr awyr agored, ac mewn eisteddfodau fel cyfeiliant ar gyfer dawnsio, canu ac adrodd. Ond erbyn y 19eg ganrif, roedd y delyn deires yn llai poblogaidd, er i Arglwyddes Llanofer ac eraill geisio adfywio'r traddodiad.⁠ ⁠ Roedd rhai pobl yn beio anghydffurfwyr piwritanaidd am y dirywiad ym mhoblogrwydd y delyn, am iddynt lywio pobl i ffwrdd o bleserau synhwyraidd 'pechadurus' fel cerddoriaeth a dawnsio. Yn 1802, ysgrifennodd Edward Jones 'mae Cymru, a oedd yn un o wledydd hapusaf y byd gynt, ar ei ffordd i fod y diflasaf'. Canu'r delyn oedd un o'r ychydig opsiynau ar gael i bobl ddall adeg hynny. Tua 1823, sefydlwyd cymdeithas yn Aberhonddu i ddysgu bechgyn dall i ganu'r delyn deires. Roedd hyn yn ymgais i adfywio traddodiad y delyn deires, yn ogystal ag ymgais i roi modd i bobl ddall gynnal eu hunain. Ond tlawd a fu llawer o delynorion dall. Mae hyn yn bwydo mewn i gysylltiadau ystrydebol rhwng dallineb a thlodi, dirywiad cymdeithasol a cholled. O dan y llun, mae dyfyniad o Caniad y Gog i Feirionydd, alaw werin boblogaidd gan y bardd Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn). ⁠⁠ Ar waelod y dudalen mae'r geiriau 'Telyn Fwyn Cymru', wedi'u hysgrifennu yn yr wyddor farddol a ddyfeisiwyd gan Iolo Morganwg. Roedd yr artist John Orlando Parry hefyd yn gerddor, ac yn ddigrifwr poblogaidd. Wedi'i annog gan ei dad, John Parry (Bardd Alaw), roedd hefyd wedi dysgu i ganu'r delyn. Cyfrannodd y ddau ddyn lawer at fywyd diwylliannol Cymreig ac roeddent yn gefnogwyr brwd o'r Eisteddfod. Yn 1838, cyhoeddodd Bardd Alaw lyfr, The Welsh Harper. ⁠⁠Mae'n bosibl y bwriadwyd y braslun hwn fel llun ar gyfer y llyfr, er nad aeth y dyluniad i'r wasg.


Mae'r wefan hon yn tynnu ar ddata casgliadau hŷn. Rydyn ni'n cydnabod y gall peth o'r wybodaeth fod wedi dyddio neu'n gwahaniaethu, ac yn gweithio i ddiweddaru ein cofnodion. Os oes gennych gwestiwn neu sylw ar ddarn o gelf, cysylltwch â ni.

Datganiad hawlfraint wedi'i ddarparu gan Amgueddfa Cymru

Manylion


Collection

Amgueddfa Cymru

Rhif yr Eitem

NMW A 3406

Creu/Cynhyrchu

PARRY, John Orlando

Mesuriadau

Uchder (cm): 49.9
Lled (cm): 38.7
Uchder (in): 19
Lled (in): 15

Techneg

Watercolour, ink with gum on paper laid on linen

Deunydd

Watercolour
Ink
Gum
Paper
Linen

Lleoliad

In store
Mwy

Tags


  • Celf Gain
  • Cerddor
  • Ci
  • Darlun
  • Dyn
  • Gweithiau Ar Bapur
  • Parry, John Orlando
  • Pobl Ag Anabledd
  • Portread
  • Telyn

Rhannu


Mwy fel hyn


Amgueddfa Cymru
Cloisters, Cahors Cathedral
BRANGWYN, Frank William
© Ystâd Sir Frank William Brangwyn. Cedwir Pob Hawl 2025/Bridgeman Images/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Sketchbook
HEY, Cicely
© Cicely Hey/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Rock without water
HOWARD-JONES, Ray
© Nicola Howard-Jones/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Scene in Cambridgeshire
VARLEY, John
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
St Fagans
NASH, David
© David Nash. Cedwir Pob Hawl. DACS 2025/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Conquest of Time
EVANS, Merlyn
© Merlyn Oliver Evans/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Flowers in a garden
JOHN, Gwen
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
St Davids
JACKSON, Thomas Graham
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Flowers in a Vase
HUNT, William Henry
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Form against bougainvillea
SUTHERLAND, Graham Vivian
© Ystâd Graham Sutherland/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Design for altarpiece
HOWARD-JONES, Ray
© Nicola Howard-Jones/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Rue Terre Neuve, Meudon
JOHN, Gwen
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
The Rock II
SUTHERLAND, Graham Vivian
© Ystâd Graham Sutherland/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Landscape with Hills and a Valley
JOHN, Augustus
© Ystâd Augustus John. Cedwir Pob Hawl 2025/Bridgeman Images/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
The Gorsedd parade in front of visiting angel. Eisteddfod. Cardiff, Wales
HURN, David
© David Hurn / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
A Reclining Arab
MARINOT, Maurice
© Maurice Marinot/Merat Vincent/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Tiananmen Square, Beijing, China
FRANKLIN, Stuart
© Stuart Franklin / Magnum Photos / Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Foliate head
PIPER, John
© Ystâd Piper/DACS 2025/Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Untitled
GIBBS, Jacobo
KIRKALL, E
Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
Crug Glas
PIPER, John
© Ystâd Piper/DACS 2025/Amgueddfa Cymru

  • Gweithiau Celf
  • Themâu
  • Projectau ac Arddangosfeydd
  • Erthyglau Cynfas
  • Dysgu

Y Wefan

  • Amdanom Ni
  • Mynediad
  • Cwestiynau cyffredin
  • Hawlfraint
  • Cwcis

CYSYLLTWCH Â Ni

  • Cysylltwch â ni
  • Instagram @celfarycyd
× ❮ ❯