Mae gan Gymru hanes enfawr o weithredu ar ran bywyd cymunedol, yn erbyn rhai mewn safleoedd o rym, a hefyd hanes o ymgyrchu dros gyfiawnder a heddwch.
Cafodd y darluniau i’r cardiau post hyn eu creu ar gyfer dau brosiect ar wahân gyda’r un math o themâu tu fewn iddyn nhw.
![](/media/59010/thumb_1600/sophie-edits-hedd-nd-cledd.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford
Gorymdaith heddwch o Benygroes 1926. Ymunodd 2,000 o ferched â’r orymdaith.
![](/media/59005/thumb_1600/Osian-Grifford_Penygroes-brotest.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford
Gorymdaith heddwch o Benygroes 1926. Ymunodd 2,000 o ferched â’r orymdaith.
![](/media/59006/thumb_1600/Osian-Grifford_Seargent-Pwllheli-ond-ser-.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford
Saunders Lewis, Lewis Valentine, DJ Williams yn 1936, ar ôl rhoi’r ysgol fomio ar dân ac ildio, yn trafod barddoniaeth gyda’r sarjant ar ddyletswydd.
![](/media/59007/thumb_1600/Osian-Grifford_Tan-yn-Llyn-du-a-gwyn-.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford
Penyberth, Saunders Lewis, Lewis Valentine, DJ Williams yn 1936, yn rhoi’r ysgol fomio RAF ar dân.
![](/media/59003/thumb_1600/Osian-Grifford_Deiseb-cerdyn-post-2.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford
Casglodd merched Cymru 400,000 o lofnodion ar gyfer y Ddeiseb Heddwch a ddechreuwyd ganddyn nhw yn 1923 cyn mynd â hi i Efrog Newydd.
![](/media/59002/thumb_1600/Osian-Grifford_Cerdyn-Post-Deiseb-Efrog-Newydd.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford
Annie-Jane Griffiths gyda Gladys Thomas, Mary Ellis ac Elined Prys yn cyflwyno’r Ddeiseb Heddwch yn Washington yn 1924. Casglodd merched Cymru 400,000 o lofnodion ar gyfer y Ddeiseb Heddwch a ddechreuwydd ganddynt ym 1923.
![](/media/59009/thumb_1600/Osian-Grifford_Tri-Tryweryn.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford
Ffurfiodd Owain Williams, Emyr Llywelyn, a John Albert Jones M.A.C (Mudiad Amddiffyn Cymru) a nhw fomiodd y trawsnewidydd ar gyfer safle adeiladu Argae Tryweryn, â adeiladwyd gan gyngor Lerpwl, ar ben pentre Capel Celyn.
Gwnaeth delweddau Y Ddeiseb Heddwch gael eu comisiynnu gan Darllen.co ar gyfer adnodd ar-lein ‘A Oes Heddwch’ wedi ei ysgrifennu gan Catrin Stevens. Mae’n dweud y stori am fenywod drwy Gymru yn 1924 yn casglu 400,000 o lofnodion i gefnogi sefydliad rhyngwladol a fyddai’n ceisio datrysiad heddychlon mewn ateb i sefyllfaoedd lle mae perygl o ryfel.
Yna ar gyfer Eisteddfod 2023 ym Moduan, wnes i weithio gyda’r cwmni celf And Now / A Rwan, yn cynnal ein gofod ac yn annog pobl i feddwl am ystyr y gair Heddwch ac yn gofyn a yw’r Gymru fodern yn cyfrannu at heddwch, neu at ryfel. Drwy gydol yr wythnos siaradais gyda phobl am hanes ymgyrchwyr lleol, gan gynnwys gorymdaith 1926 o Benygroes, digwyddiadau 1936 ym Mhen y Berth (Tân yn Llŷn), a’r gweithredu a ddigwyddodd yn 1963 fel ateb i’r dinistrio o gymuned Capel Celyn.
Rhoddwyd cardiau post i bobl dros yr Eisteddfod i annog sgwrs, a gwahoddwyd pobl i rhannu eu diffiniadau o’r gair ‘Heddwch’, ac fe wnaeth And Now / A Rwan ddefnyddio’r diffiniadau yma ar gyfer seremoni-cau yr Eisteddfod.
![](/media/59008/thumb_1600/Osian-Grifford_Tendior-tan-goch.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford
![](/media/59004/thumb_1600/Osian-Grifford_Gweithred-yw-heddwch.jpg)
GRIFFORD, Osian, Cyfres Cardiau Post © Osian Grifford